نابودي خاموش هويت ، تاريخ و گنجينه هاي يك قوم

بلاگ بازدید: 300

سنگ نگاره هاي برجاي مانده از دوره هاي مختلف تاريخي در گوشه گوشه منطقه ييلاقي و خوش آب و هواي شانديز گواه روشني بر پيشينه اين سرزمين مي باشد واز طرفي به عنوان گنجينه اي ارزشمند، سند هويت و تاريخ اين خطه است كه متأسفانه مورد بي مهري و بي توجهي واقع گرديده است. نگاره

هاي ذي قيمت و باقي مانده علاوه بر ارزش تاريخي خويش از باب جلب و جذب توريست و گردشگر، درآمدزايي و تعاملات فرهنگي حائز اهميت است.

پروفسور مارسل اوت طي سفري كه به ايران داشته است نظريه جديدي را پيرامون انسان ارائه نموده كه براساس آن وي معتقد است مهاجرت انسان نوين درحدود 40 هزارسال پيش به اروپا صورت گرفته است كه منشأ آن خارج از اروپا و درآسيا و ايران بوده است . وي در بازديد خويش از ايران براي اولين بار با استفاده از راديو كربن و ريز فرسايش و سال يابي آنها به قدمت 40 هزارساله آن ها پي برده است و به اين نتيجه رسيده است كه خاستگاه نخستين جوامع انساني به احتمال قوي ايران بوده است. با تمركز بر سنگ نگاره هاي شانديز به استحضار عزيزان مي رساند: نگاره هاي موجود در سطح بخش شانديز صحنه هايي از قبيل شكار، مراسم آئيني، نمادها و انسان هاي اساطيري را به تصوير كشانده است كه اگر چه بسياري از اين گنجينه ها در اثر اهمال و نا آگاهي انسان ها و يا حوادث طبيعي و باد و باران تا حدودي رنگ و رونق خويش را باخته وليكن شكوه و شوكت همچنان پا برجاست كه يقيناً ميراث ماندگار ملتي است كه درتمام تاريخ، سرفراز و سربلند زيسته و ريشه در باورها، منش و فرهنگ اين آب و خاك دارد. بيشترين نقوش حك شده بر سنگ ها مربوط به بزكوهي است كه با شاخ هاي بزرگ و در اشكال مختلف طراحي و حك شده است، گرگ، پلنگ، شير ديگر حيواناتي است كه به كرات در نگاره هاي موجود مشاهده مي شود كه دليل محكمي بر فزوني و فراواني اين حيوانات در منطقه بوده است. علاوه بر اين ابزار آلاتي همچون كمان، نيزه، گرز، كمند و كلاه خود و ابزارهاي ناشناخته ديگري است كه در نگاره ها با آن مواجه ايم. رمز آميزترين نقوشي كه بر اين صخره ها نقش بسته است نمادهايي است كه به شكل دايره با دو زايده ، دايره وصل به يك خط مستقيم، مربع شطرنجي، نيم دايره و ديگر اشكال ابهام آميز است كه شايد دربردارنده نوعي خط ابتدايي جهت انتقال مفاهيم باشد. 

يكي ديگر از اين آثار ابهام آميز فنجان نماها كه هنر ما قبل تاريخ مي باشد، اين حفره ها و فرو رفتگي هاي دايره اي شکل يا بيضوي که روي سطح صخره ها توسط انسان ها با ابزار سنگي از جنس کوارتز، فيلنت و گارنت ايجاد شده اند که به صورت منفرد و گاه به صورت رديفي و گروهي مشاهده مي گردد. در حال حاضر هدف و معاني اين فنجان نماها مبهم باقي مانده است.

تئوري هاي زيادي پيشنهاد شده اما تصوير واقعي ارائه نداده است، بعضي نظرات کلي درباره مکان حکاکي شده پيشنهاد مي شود که سر نخ هايي در مورد کارکرد و عملکرد آن ها نشان مي دهد. بسياري از حکاکي هاي صخره اي نزديک به مقابر باستاني يا بناهاي يادبود واقع شده اند که اين سمبل را با باورها و اعتقادات احتمالي راجع به اجداد و زندگي پس از مرگ ارتباط مي دهد.

اين سمبل ها همچنين بر سنگ هاي عمودي در مکان هايي که به نظر مي رسد براي اهداف مذهبي و آيين هاي تشريفاتي که در گذشته پيدا شده اند، حک شده است.

از آثار فوق الذکر در مسير جاده شانديز ( درخت بيد - ديزدر ) و مسير رودخانه شانديز ((سرآسياب - خادر- زشك - نغندر - كنگ)) و گراخك به فراواني وجود دارد که به علت بي اطلاعي برخي از شهروندان از ارزش و قدمت تاريخي اين حکاکي ها و يا به دليل سودجويي برخي از سود جويان در معرض خطر نابودي قرار گرفته است. لذا مي طلبد شهروندان گرامي و متوليان امر با حساسيت بيشتري نسبت به شناسايي، ثبت و حفاظت از اين آثار باستاني که شناسنامه و هويت مردمان اين سرزمين را رقم ميزند، تمهيدات و اقدامات عملي لازم را در دستور کار خود قرار دهند.

ضمنا پيشنهاد مي گردد مسئولين و متوليان امر با برنامه ريزي و معرفي اين آثار به جامعه ضمن ارتقاء آگاهي مردم نسبت به اهميت و ارزش اين آثار بستر لازم را جهت انتفاع شهروندان از عوايد آن فراهم نمايند.

چاپ

Related Articles